Kitap İçin Tanıtım Dosyası (Pitch Deck) Hazırlama Rehberi

Kitap İçin Tanıtım Dosyası (Pitch Deck) Hazırlama Rehberi

Yazarlar adına, kitaplaşma sürecine geçmeye hazır bir metin vücut bulduğunda yayınevlerine yapacakları sunum da ciddi değer taşır. Bu noktada bir kitap tanıtım dosyası (pitch deck) devreye girer. Bir tanıtım dosyasının; bağımsız yayınevlerinde, ajanslarda, çeviri projelerinde, kurgu dışı kitaplarda, genç yetişkin ve seri projelerde kullanımı hızla artmakta çünkü yüzlerce dosyaya göz atmak durumunda kalmaları nedeniyle editörler, dosyanın nasıl sunulduğu da seçim listesine eklemekte. Peki, kitap tanıtım dosyası nedir? Yayınevleri neden tanıtım dosyası ister? İyi bir kitap tanıtım dosyası nasıl hazırlanır?

Kitap Tanıtım Dosyası (Pitch Deck) Nedir?

Kitabın; kimliğini, hedef kitlesini, atmosferini, yayın potansiyelini, düşünsel merkezini anlatan kısa ama yoğun bir tanıtım dosyasını ifade eder. Bir kitabı tanıtmak yalnızca kitabın konusunu yazmak yeterli değildir çünkü bir kitap tanıtım dosyası kitabın, editöryal vitrinidir.

Yayınevleri Neden Tanıtım Dosyası İster?

Yayınevlerine her gün onlarca dosya gider ve genel geçer kurallara uymayan dosyalar çabucak elenir. Bununla birlikte yetkin bir editör sadece “ne” anlattığınıza değil, “nasıl” anlattığınıza da bakar. Çünkü editör; kitabın neden önemli olduğunu, hangi tür okura hitap edeceğini, benzerlerinden farkını, anlatı tonunu anlamaya çalışır. Doğru hazırlanmış bir tanıtım dosyası editörün sorularına cevap verir ve dosyanın işlerliğini ve yeterliğini ön plana çıkarır.

İyi Bir Kitap Tanıtım Dosyası Nasıl Hazırlanır?

Yeni yazarların en sık yaptığı hata, yayınevine yalnızca word dosyası göndermektir. Oysaki editörler çoğu zaman yalnızca metni değil, çalışmanın bütünlüğünü görmek ister. Bugünün yayıncılık dünyasında kitap yalnızca “metin” değildir: Hedef okur, anlatı dili, pazarlama potansiyeli, seri ihtimali, yazar kimliği de değerlendirilir. Bunlar göz önüne alındığında güçlü bir kitap tanıtım dosyası; kitabın ruhunu taşımalı, fazla uzun olmamalı, profesyonel görünmeli ve editöryal bilincin farkında olduğunu göstermelidir.

 

İyi Bir Kitap Tanıtım Dosyasında Neler Olmalı?

1.       Güçlü Bir Açılış Sayfası

Açılış sayfası editörün çalışmayla ilk karşılaşmasıdır. Bu kısımda genel olarak kitap adı, alt başlık (var ise), kısa tagline (var ise), görsel atmosfer ve yazar adı yer alır. Bu unsurlar çalışmada bütünlük ve ton olduğunu editöre hissettirir.

2.       Kitabın Kısa Özeti (Logline)

Birçok genç yazarın düştüğü en yaygın hatalardan biri, bu kısımda hikâyeyi anlatmaya başlamaktır. Oysa kısa özet (logline), olabildiğince kısa ama yoğun olmalıdır.  Örneğin; karakter, temel çatışma öğeleri, anlatının duygusal merkezi tek paragrafta hissedilmelidir. İyi bir kısa özet; özet değil yoğunlaştırılmış bir atmosfer sunar. Özellikle bu kısım değerlendirme süreçlerinde çok önemlidir çünkü yetkin bir editör çalışmanın ana omurgasını burada anlamaya çalışır.

3.       Kitabın Temaları

           Bu kısımda yalnızca “konu” anlatılmaz çünkü editörün bu kısımda cevap aradığı bazı sorular vardır. Örneğin;

·        Bu kitap neyin üzerine düşünüyor?

·        İç gerilimi ne?

·        Hangi insan deneyimini taşıyor?

 

      Ayrıca bu kısımda temalar (göç, kadınlık, yalnızlık, modernleşme, sınıf, dil, hafıza vs.) editöryal biçimde açılabilmelidir fakat bu akademik biçimde ya da teorik gösterişle değil düşünsel yoğunluk barındıran biçimde olmalıdır.

      Hedef Kitle Nedir?

Hedef kitle bölümü özellikle yeni yazarların en çok zorlandığı bölümlerden biri olmakla birlikte yayınevleri açısından büyük önem taşır. Kitabınızın “herkese hitap etmesi” yayıncılık açısından çalışmanızın konumunu zayıflatır. Güçlü bir yaklaşımla şu sorulara yanıt vermek gerekir:

·        Bu kitabı kim sever?

·        Hangi okur dünyasına yakın?

·        Hangi yazarların okuruyla kesişir?

Çalışmanızın hangi kitleye hitap ettiği ya da hangi yazarlarla kesişme noktalarınız olduğunu ifade etmek, hedef kitlenizi “küçültmez” aksine konumunuzu netleştirir.

 

4.       Karşılaştırmalı Kitaplar (Comp Titles) Bölümü

Bir tanıtım dosyasının en kritik alanlarından birini de karşılaştırmalı kitaplar/çalışmalar oluşturur. Yayınevleri bir kitabı değerlendirirken onu yayın dünyasının içinde konumlandırmak ister. Bu nedenle bir tanıtım dosyasında genellikle benzer kitaplar/çalışmalar, benzer atmosferler, benzer okur kümeleri yer alır. Elbette burada çok büyük isimler verme yanılgısına da düşmemek gerek. Örneğin; “Bu kitap hem Kafka hem Dostoyevski hem Marquez etkisi taşıyor” ve benzeri ifadeler, yetkin bir editörde çok da olumlu bir intiba oluşturmayabilir.

Bunun yerine çalışmayı; ton benzerliği, anlatı benzerliği, atmosfer yakınlığı, okur kesişimi üzerinden ifade etmek yeterli olacaktır.

     Görsel Atmosfer Neden Önemli?

      Editörler kitabın habitatını görmek isterler. Özellikle çağdaş tanıtım dosyalarında renk paleti, kapak referansları, sinema estetiği, tipografi, görsel atmosfer çok önemli hâle geldi ki yetkin bir editör, bir çalışmayı sadece “okumak” değil aynı zamanda “seyretmek” de ister. Bu noktada unutmamak gerekir ki tanıtım dosyası bir grafik tasarım gösterisine dönüşmemeli, metin olarak kalmalıdır.

Tanıtım Dosyası Hazırlarken Yapılan En Büyük Hatalar

Yayınevlerinin hemen fark ettiği ve editörlerin çok sık gördüğü en yaygın tanıtım dosyası hataları şunlardır:

·        aşırı uzun metinler,

·        fazla açıklama,

·        karışık tasarım,

·        klişe sloganlar,

·        yapay dramatik ton,

·        hedef kitlenin belirsiz olması,

·        kitabın neden önemli olduğunun hissedilmemesi.

 

Özellikle en büyük hata da bir tanıtım dosyasının “kendini pazarlamasıdır.” Güçlü çalışmaların tanıtım dosyaları bağırmaz; kendi “sesini” kurar.